Segâh Peşrevi - Neyzen Yusuf Paşa
Eserin Notası
İstanbul'da Beşiktaş Mevlevî Hanesi’nde doğmuştur. Bu dergâhın şeyhi olan neyzen Şeyh Said Dede’nin oğludur. Neyzen Salih Dede’nin yeğeni olan Yusuf Paşa, herkesin Mevlevî tarikatına bağlı olduğu bir aile içinde ve Beşiktaş Mevlevî hanesi’nde yetişmiştir. Ney sazını babası Şeyh Said Dede’den öğrendi. 20 yaşından evvel Beşiktaş Mevlevî hanesine neyzen başı, aynı zamanda çile çıkarıp (Dede) olmuştur.19 yasında Mızıkay-ı Hümayun ‘a girmiş olan Yusuf Paşa, buradan yetiştiği için dergâha şeyh olamamıştır. Abdülmecid’e (1839–1861) mabeyinci ve muhâsib olmuştur. Abdülaziz,(1861–1876) ney hocası olan Yusuf Bey’in rütbesini miralaylıktan Mirliva (Paşa) lığa yükseltti. Hemedan Sabık Şehbenderi Nail Bey, el yazması notlarında söyle yazıyor: “12.10.1864’de ise Abdülaziz’e mâbeynci oldu. 1862 yılında padişahın Mısır eyaletini teftiş seyahatinde mâbeynci olarak heyette bulunduğunu söylenilir.” Sonraları Ferik (Orgeneral) olan Yusuf Paşa, Abdülaziz’den başka Üsküdar Mevlevî hanesi neyzenbaşısı Osman Dede’nin ve Şeyh Hüseyin Fahrettin Dede’nin de ney hocalığını yapmıştır. Şişman, yakışıklı bir kişi olan Yusuf Paşa, içkiye fazla düşkünlüğü sebebiyle en verimli çağlarında hayata gözlerini yummuştur. Bahariye Mevlevî hanesi türbesine gömülmüştür. Yusuf Paşa’nın kızından olan torunu Kemanî Reşat Erer (1899–17.12.1940)dir. XIX. yüzyıl Türk musikisi saz eserleri bestekârları arasında en önde gelen isimlerdendir. Son derece zevkli, parlak ve duygusallığı ağır basan peşrev ve saz semaîleri için tek kelime ile mükemmel diyebiliriz.(84) (84)Neyzen Yusuf Paşa’nın doğum ve ölüm tarihleri hakkında değişik kaynaklarda çeşitli tarihler vardır. Bunları kaydetmek ve en doğrusunu araştırmacıların bulmasına yardımcı olmak istedim. İbnülemin Mahmud Kemal İnal-Hoş Sadâ sh.285:1820–1884 Sadun Aksüt:500 Yıllık Türk Mus. Antolojisi sh.30,1820–1885 Yılmaz Öztuna: Türk Musikisi Ans. C.II.2.ci kısım, sh.294:1821–1884 Vural Sözer: Müzik ve Müzisyenler Ans. sh.456:1820–1885